Interview: de ijskoude feiten...

Tijd voor een nieuwe 'expertise exchange', waarin onze experts graag met je delen wat hen bezig houdt! Dit keer spreken we cryogeen specialist Daniel Willems. Hij heeft wat ijskoude feiten voor je...

Voor wie er niet bekend mee is: wat doen we precies in Eindhoven?

"Onze Eindhovense teams ontwerpen en bouwen cryogene koelers. Deze koelers koelen met mechanische componenten onderdelen zoals sensoren tot extreem lage temperaturen – meestal tot ongeveer min 200 graden Celsius. Toen ik op dit gebied begon, werd dit vooral gedaan om optische sensoren af te koelen die nodig waren voor infraroodcamera's. Nu gebruiken we het ook voor andere soorten sensoren. Maar waarom de koelers worden gebruikt, is in principe hetzelfde gebleven: je koelt je sensoren af zodat je voorkomt dat je apparatuur oververhit raakt, maar ook zodat je een scherper beeld krijgt met duidelijkere gegevens. Met zo min mogelijk ruis. Onze koelerontwerpen zijn bijzonder duurzaam; sommige kunnen wel meer dan 30 jaar meegaan met nauwelijks onderhoud. Erg handig als je het bijvoorbeeld gebruikt om een deel van een satelliet in de ruimte te koelen."

Hoe ben je in cryogenics terechtgekomen?

"Ik heb Technische Natuurkunde gestudeerd, omdat ik een zeer brede interesse had in alles rondom technologie. Technische Natuurkunde leek een solide basis te bieden waarmee ik daarna alle kanten op kon. Een van de natuurkundeafdelingen van de TU Eindhoven richtte zich op lagetemperatuurfysica, en het trok me aan omdat het een zeer praktisch vakgebied was. Je kunt de tastbare effecten zien van wat je doet en creëert. Maak iets extreem koud en er ontstaat ijs, haha!

Cryo is geen enorm vakgebied, dus in de loop der jaren kom je steeds dezelfde mensen en dezelfde bedrijven tegen op evenementen. Uiteindelijk leer je alle lokale partijen redelijk goed kennen. Ik had in het verleden al stagegelopen bij Thales, toen nog 'Signaal USFA'. Toen ze me benaderden voor een openstaande functie besloot ik op gesprek te gaan, en het klikte snel met het team. Ze waren echt bezig met coole projecten, ‘no pun intended’.  De kans kwam op het juiste moment langs.”

Noem eens een paar van je favoriete projecten.

"Dat zijn er veel! Zo voerden we een paar jaar geleden samen met een 3D-printbedrijf, het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum (NLR) en de European Space Agency (ESA) een project uit rond cryogene koelonderdelen die zowel zeer kosteneffectief als 3D-printbaar moesten zijn. Het dwong ons om het systeem vanuit een conceptueel niveau te bekijken met behulp van additive manufacturing, waarbij je laag voor laag iets opbouwt. We moesten het additive manufacturing-proces zelf optimaliseren zodat het geschikt werd voor cryogene koelers, we moesten de berekenings- en simulatiemethoden opnieuw uitvinden om de koelers te optimaliseren, en we moesten nieuwe methoden definiëren voor kwaliteits- en productborging. Uiteindelijk konden we de originele ontwerpen sterk verbeteren. De efficiëntie ging met 20 procent omhoog en het gewicht verminderde met 50 procent. Beiden zijn van groot belang voor de gezochte kosteneffectieve ruimtevaarttoepassingen."

Hoe is je werk veranderd door de jaren heen?

"Ik begon in 2007 als R&D engineer, waarbij ik bijdroeg aan verschillende projecten. Weer erg praktisch, en na verloop van tijd bouw je je kennis en vaardigheden op. Ik ging meer onderzoek doen, meer ontwikkelen, en voegde meer projectmanagement toe... Meer verantwoordelijkheid. Ook heb ik een tijdlang mijn eigen team geleid, maar ik besloot dat dat niets voor mij was.

Je team goed managen betekent minder tijd besteden aan de daadwerkelijke technische materie. En ik realiseerde me dat ik minder cryogene werkzaamheden wilde doen! Integendeel, ik wilde juist blijven leren en anderen helpen die expertise ook op te bouwen. Dat is trouwens een echte kracht van Thales. Je kunt binnen het bedrijf op meerdere manieren groeien. Als je een kennisleider wilt worden, je expertise met anderen wilt delen... dat telt ook mee. Dat Thales verschillende ontwikkelpaden biedt, is een geweldige zaak."

Wat doe je nu, als senior specialist?

"Veel van wat ik eerder deed maar meer de diepte in, en nu coach ik bijvoorbeeld veel meer nieuwe collega's. Ook geef ik graag presentaties over cryogenics aan Thales-collega's van allerlei afdelingen. En ik ben onderdeel van verschillende onderwijsinitiatieven buiten Thales, waaronder bij de Fontys Hogescholen. Zo zit ik in een onderwijsraad die meekijkt naar de onderwerpen en de kwaliteit van lesmateriaal, en zit ik af en toe in afstudeercommissies. Ik vind het leuk om gastcolleges te geven. Het voelt als een stuk verantwoordelijkheid om wat terug te geven aan het veld.

Studenten spelen zo'n belangrijke rol in de toekomst van ons vakgebied. En het is altijd slim om dicht bij je lokale hogescholen en universiteiten te blijven, zo krijg je de kans om de beste studenten aan te trekken voor je stages en vacatures."

Wat is het geheim van het effectief delen van kennis?

"Vergeet niet dat ik daar niet voor ben opgeleid, dus ik kan alleen mijn persoonlijke mening geven. Ik denk dat als je passie hebt voor wat je doet, je al heel ver komt. Geduld helpt ook! 

Als je een gastcollege geeft, zorg er dan voor dat het interactief is. Luister naar hoe studenten op je reageren. Hun antwoorden laten zien waar hun interesses liggen, hoeveel ze al weten, waar ze mee worstelen... Je kunt je verhaal daarop aanpassen als je die dialoog samen aangaat. Sta ervoor open om van kennisdeling een echte samenwerking te maken, geen eenrichtingsverkeer. Als ik een groep studenten enthousiast krijg met mijn presentatie, heb ik echt een topdag! Het is ongelooflijk motiverend om mensen vooruit te helpen."